نکات آموزشی و تربیتی کودکان

نکات آموزشی و تربیتی در مورد کودکان رو از سایتهای مختلف جمع اوری میکنم و اینجا قرار میدم..امیدوارم مفید اثر واقع بشه

نقش خانواده در شکل گیری رفتار اجتماعی کودکان
ساعت ٥:۱٦ ‎ق.ظ روز ٢٩ خرداد ۱۳٩۱  کلمات کلیدی: رفتار اجتماعی کودکان

انسان ها موجودات ذاتا اجتماعی هستند. ظهور و بروز رفتار اجتماعی به همان ماههای اولیه زندگی نوزاد بر می‌گردد. زمانی که نوزاد لبخند اجتماعی‌اش را ظاهرمی‌سازد و به این طریق هر چند به شیوه‌ای ساده با دیگران رابطه برقرار می‌کند. تعامل نوزاد با محیط تداوم پیدا می‌کند. هر چند در آغاز افرادی که به عنوان اجتماع برای نوزاد شناخته می‌شوند، خیلی محدود بوده و اغلب شامل پدر و مادر و نزدیکان او می‌شود. اما تدریج این روابط گسترده‌تر شده و به افراد بیشتری عمومیت پیدا می‌کند.

کودک معمولی در دو ماهگی با دیدن چهرهٔ مادر یا پدر خود لبخند می‌زند و والدین به این رفتار معمولا واکنشی مثبت نشان داده و دست به‌ هر کاری می‌زنند تا لبخند کودک تکرار شود و بدین ترتیب از لحاظ تکاملی پیوند والدین و کودک تحکیم می‌یابد. در دوره نوباوگی ما شاهد سرشت های متفاوتی در کودکان هستیم. سرشت کودکان در نحوه رفتاری که با آنها می کنیم تاثیر می گذارد. در مصاحبه با والدین، کودکان را به سه تیپ تقسیم بندی می کنند:

1- کودک راحت : سریع با برنامه های روزمره خو گرفته، سرحال است، و به راحتی تجربه های تازه را می پذیرد.

2- کودک دشوار: از نظر برنامه های روزمره نامنظم است، به کندی تجربه های تازه را می پذیرد و به آنها شدید و منفی واکنش نشان می دهد.

3- کودک کم جنب و جوش : نافعال است واکنشهای ملایم و کند به محیط دارد. خلق منفی داشته و با تجربه های تازه به کندی سازگار می شوند.


نوع رفتاری که والدین با کودکان دارند باید متناسب با سرشت انها باشد، بسیاری از والدین ابراز می دارند ما با فرزندان خود رفتار مشابهی داشته ایم ولی یکی از انها بسیار فعال و اجتماعی است درحالیکه دیگری این طور نیست. نکته ای که باید
مورد توجه قرار داد اینست که ما باید با توجه به سرشت در کودکان با انها رفتار کرده
و محیط و امکانات را فراهم آوریم . اگر با کودکان دشوار به طور معمول رفتار گردد،
این کودکان در اواسط کودکی در معرض خطر مشکلات سازگاری نظیر پرخاشگری و اضطراب قرار خواهند گرفت و یا در مورد کودکان دشوار در ورود به مدرسه ما شاهد ناتوانی انان در دوست یابی و شرکت در گروه ها همسالان و نیز ترسها اجتماعی خواهیم بود. اگر ما با کودک متناسب با سرشت وی برخورد نماییم، در حدود 4 - 5 سالگی کودک توجه خاصی به همسالان خود پیدا می‌کند و علاقمند ارتباط بیشتری با آنهاست و شاید مدتهای زیاد علاقمند باشد وقت خود را با آنها بگذاراند. این روند نیز بتدریج گسترده‌تر می‌شود و در سالهای اولیه دبستان با علاقمندی بیشتری به برقراری روابط اجتماعی ظهور پیدا می‌کند. رفتارهای اجتماعی در این دوران عمدتا از طریق بازی با همسالان نمود پیدا می کند. کودک با برقراری تعاملات جدید با گروههای جدید همسالان رفتارهای جدید را می‌آموزد و در موارد زیادی آنها در رفتارهای اجتماعی خود منعکس می‌سازد. یکی از بارزترین رفتارهای اجتماعی کودکان در پیش از دبستان بازی های گروهی و اشتراکی آنهاست. از جمله لازمه های این بازیها دعوا کردن کودکان با یکدیگر می باشد و واکنش معمول والدین در این موارد دخالت کردن های بی جای انهاست. هنگامی که والدین در بازی کودکان مداخله می نمایند مانع یادگیری رفتارهای اجتماعی در انها می گردند و در نتیجه کودکان با وابستگی یا کناره گیری از گروه ها واکنش نشان می دهند که نتیجه طیبعی آن انعکاس همین رفتار در زندگی اجتماعی آتی کودکان می باشد. از این روی والدین جز در مواردی که بازیها به خشونت کشیده می شود حق دخالت در بازی کودکان را ندارند و صرفا باید ناظر کودکان در بازی باشند. تحقیقات نشان می دهد والدینی که به جای دخالت والدین با دادن رهنمودهایی درباره اینکه چگونه باید با دیگران رفتار کنند بر رفتار اجتماعی فرزندانشان تاثیر می گذارند. مثلا در یک پژوهش ، والدینی که رهنمودهای خود را به صورت مثبت و مودبانه ادا می کردند، به جای نکن بگوید سعی کن اینکار را انجام دهی از نظر تاثیر گذاری برهمسالان موفق تر بودند . کودکانی که والدینشان صمیمی هستند به انها کمک می کنند تا هیجان منفی خود را کنترل کنند. و در مورد حل کردن اختلافات یا دوستان ، توصیه های ماهرانی به آنها می کنند با همسالان خود خوب کنار می آیند.

علاوه بر تعاملات و بازیهای بخش عمده ای از رفتارها و مهارتهای کلامی و اجتماعی کودکان از طریق تقلید و مشاهده رفتار اطرافیان خصوصا والدین شکل می گیرد. سه عامل در میزان تاثیر پذیری کودکان از رفتارهای اطرافیان نقش دارد:

1- صمیمیت و پذیرا بودن : کودکان عمدتا از رفتار برزگسالانی تقلید می نمایند که صمیمی و پذیرا هستند نه از کسی که سرد و بی تفاوت باشد. صمیمت باعث می
شود که کودک به الگو بیشتر توجه کرده و او را بپذیرد.

2- شایستگی و قدرت: کودکان بیشتر الگوهایی را برای تقلید انتخاب می کنند که قدرتمند باشند. تحقیر های کلامی و غیر کلامی که والدین نزد فرزندان انجام می دهند باعث کاسته شدن از اقتدار و قدرت آنها شده و کودک به تقلید از سایر اطرافیان یا الگوها می پردازد.

3- هماهنگی بین تاکید ها و رفتارها : هر چه هماهنگی بین حرفها و رفتارهای کودکان بیشتر متناسب باشد کودکان بیشتر از آنها تقلید می کنند. متاسفانه در زندگی امروز خصوصا زندگی شهری کودک در معرض تناقض های بسیاری قرار می گیرند و از آنجا که کودکان هنوز به مرحله تفکر انتزاعی نرسیده اند معنای در پس این تناقض ها را درک نمی کنند و دچار سردرگمی می گردند. کودکان پیش از دبستان در مرحله عینیت قرار دارند و دنیا را همانطور که می بینند درک می نمایند و تناقض ها در میان رفتار و گفتار باعث تاثیرات منفی در روابط اجتماعی آنان می گردد